شناخت فشار خون

تهيه كننده :

عبداله بهنيا كارشناس تغذيه

زمستان1391

معرفي فشارخون :

فشار خون یکی از علائم حیاتی اصلی محسوب می شود كه از فشار خون پمپ شده توسط قلب به دیواره ی سرخرگ ها ناشي مي شود و به شکل فشار سیستولیک بر روی فشار دیاستولیک بیان می شود. (مثلا 80/120)

 

فشار خون سیستولیک (عدد بالایی) :

معرف فشاری است که بعد از انقباض عضله قلب، در شریان ها ایجاد می شود.

 

فشارخون دیاستولیک (عدد پایینی) :

معرف فشار درون سرخرگ ها است وقتی که قلب بعد از انقباض به حالت انبساط و استراحت خود برمی گردد.

توجه : فشارخون سیستولیک (انقباض) برای بیشتر بالغین بین 90 تا 120 میلی متر جیوه و فشارخون دیاستولیک بین 60 تا 80 میلی متر جیوه است و فشارخون نرمال فشار کمتر از 120 روی 80 می باشد.

 

فشار خون پایین چيست ؟

فشار خون پایین (هیپوتانسیون) فشاری است که به حدی کم است که باعث ایجاد علائم و نشانه های ناشی از کاهش جریان خون در عروق می باشد. وقتی فشارخون به حدی کم باشد که سبب ایجاد نقصان در رسیدن اکسیژن و مواد مغذی به ارگان های مختلف مثل مغز، قلب و کلیه شود اندام ها نمی توانند عملکرد طبیعی خود را انجام داده و به مرور زمان صدمه می بینند.

برخلاف فشارخون بالا، فشارخون پایین با علائم و نشانه های افت جریان خون شناسایی می شود.

برخی افراد ممکن است با وجود فشار خون 50/90 هیچ گونه علامتی از فشارخون پایین نداشته باشند و بنابراین فشارشان پایین محسوب نمی شود. به هر حال، برخی از افرادی که عموما فشارخون بالاتری دارند ممکن است وقتی فشارشان به حد 60/100 افت کند علائم فشارخون پایین را در خود احساس کنند.

آیا فشارخون پایین برای سلامتی مضر است؟

افرادی که فشارخون پایین تری دارند خطر کمتری آنها را برای ابتلا به بیماری کلیوی، سکته، بیماری قلبی تهدید می کند. ورزشکاران و بعضی افرادی که مرتبا ورزش می کنند، افرادی که وزن مناسبی دارند و افرادی که سیگار نمی کشند اکثرا فشارخون کمتری دارند. بنابراین، فشارخون پایین تا زمانی که علائم فشارخون پایین ايجاد نکند و به اندام ها صدمه نزند مطلوب بدن می باشد.

 

علائم و نشانه های فشارخون پایین چیست؟

وقتی فشارخون به حدی پایین باشد که خون کافی به اندام های بدن نرسد، اندام ها بدرستي عمل نکرده و ممکن است به تدریج آسیب ببینند. به عنوان مثال، اگر خون کافی به مغز نرسد، سلول های مغزی اکسیژن و مواد مغذی کافی دریافت نکرده و احساس گیجی، منگی و یا حتی غش به سراغ فرد يیاید.

تغییر وضعیت از حالت نشسته یا خوابیده به وضعیت ایستاده اغلب علائم و نشانه های فشار خون پایین را ظاهر می سازد. این حالت به این دلیل اتفاق می افتد که ایستادن باعث می شود که خون در رگ های قسمت های انتهایی بدن ته نشین شود، که این خود باعث کاهش بیشتر فشارخون شده و علائم افت فشار ظاهر می شود.

پیشرفت حالت گیجی، منگی یا حتی غش در پی ایستادن که از فشارخون پایین ناشی می شود. افراد عادی معمولا سریعا خود را با افت فشارخون ناشی از ایستادن تطابق می دهند.

 

درمان فشار خون پایین :

فشارخون پایین در صورتی که بدون علامت و نشانه بوده و تهدید کننده اندام های بدن نباشد نیاز به درمان ندارد. اما، همه ی بیمارانی که نشانه ها و علائم ناشی از افت فشار را دارند باید توسط پزشک مورد ارزیابی قرار گیرند چون درمانشان بستگی به علت افت فشار دارد. به عنوان مثال اگر مصرف یک دارو (مثلا داروهای فشارخون و دیورتیک ها) باعث کاهش فشار خون شده باشد، دز آن باید کاهش یافته یا حتی مصرف آن قطع شود و یا اگر خونریزی شدید علت آن باشد باید خون تزریق شود. به هر حال شایع ترین علل فشارخون پایین کاهش حجم خون، بیماری قلبی و داروهای مصرفی توسط فرد می باشد که بسته به علت، درمان توسط پزشک انجام می گیرد و مي توان با شربت عسل، بادرنجبويه، چاي دارچين و يا خوراندن كمي شيريني به افراديكه افت فشار ناگهاني دارند كمك كردۀ

 

فشارخون بالا :

اگر چه فشار خون براي زنده ماندن ضروري است چون قلب با كمك اين فشار خون را با اكسيژن و مواد مغذي به همه قسمت هاي بدن مي رساند اما فشار خون بيش از حد طبيعي يك مشكل محسوب مي گردد زيرا بعضي از مهمترين اعضاء بدن مانند مغز، كليه ها، چشم و قلب اكسيژن وغذايشان را ازرگهاي كوچك خوني مي گيرند و وقتي فشار دراين رگ ها افزايش مي يابد، ممكن است آسيب ببينند يا جريان خون به علت تنگ بودن رگها در آنها كاهش پيدا كند. فشار خون بالا معمولا هيچ نشانه اي  ندارد و به همين دليل به آن بيماري خاموش، نيز مي گويند، كه در فشار خيلي بالا علائم آن، وجود فشار و سردرد، خستگی ، افت قدرت و سرگیجه مي باشد.

در واقع فشار خون بالا حالتي است كه فهم آن آسان، آزمايش تشخيصي اش آسان، سريع و بي درد است و درمانش نيز كاملا ساده مي باشد.

بالا بودن فشار خون در سرخرگ ها، كار پمپ خون را براي قلب سخت مي كند و همچنين موجب فشار زياد به ديواره مويرگها مي شود.

طبقه بندي مقادير فشارخون (ميليمتر جيوه)

 

طبقه

فشار سيستولي

فشار دياستولي

ايده آل

< 120

و

80 <

طبيعي

< 130

و

85 <

طبيعي بالا

139-130

و

89 - 85

زيرگروه: بينابيني

149-140

و يا

94- 90

فشارخون بالاي خفيف (درجه يك)

159-150

و يا

99- 95

فشارخون بالاي متوسط (درجه دو(

179-160

و يا

109- 100

فشارخون بالاي شديد(درجه سه)

180

و يا

100

فشارخون بالاي سيستولي ايزوله

140

و

90 <

زيرگروه بينابيني

149- 140

و

90 <

 

 

اگر فشارخون سيستولي در يك طبقه و فشار دياستولي در طبقه ديگر قرار گرفت، بايد بيمار را در طبقه بالاتر در نظر بگيريم فشارخون و فشار دسته بندي مي كنيم. به عنوان مثال، اگر فشار سيستولي160 mm/Hg  و فشار دياستولي   90 mm/Hg باشد، بيمار را فشارخوني بالاي متوسط (درجه دو) محسوب مي كنيم.

 

 

نقش تغذیه در پیشگیری و درمان پرفشاری خون

 

با توجه به خطراتی که پرفشاری خون در بعضی از مهمترین اعضای بدن به خصوص مغز، قلب، چشم ها، کلیه ها و به وجود می آورد، لزوم پیشگیری و تشخیص به موقع این بیماری موضوعی کاملاً محرز می باشد. فشارخون برمبنای عوامل ایجاد کننده ی آن به دو گروه تقسیم می شود: پرفشاری خون اولیه(که فاقد هرگونه تغییرات ارگانیک قابل اثبات می باشد) و پرفشاری خون ثانویه( که تحت تأثیربیماری های کلیوی، اختلالات غدد درون ریز و تغییرات بیمار گونه ی رگ های بدن و ایجاد می گردد).

در صورتی که پر فشاری خون به مدت طولانی و بدون تشخیص و درمان ادامه یابد، احساس درد در نواحی قلب، تنگی نفس در مواقع پیاده روی سریع به خصوص در سربالایی ها و یا بالا رفتن از پله ها و یا حمل اشیای سنگین ایجاد می گردد.

 

 

توصیه های غذایی جهت پیشگیری و درمان پر فشاری خون:

۱-کاهش مصرف چربی ها به حداقل ممکن و استفاده ی بیشتر از روغن های حاوی اسیدهای چرب غیراشباع با یک باند دوگانه (مثل روغن زیتون ) و یا چند باند دوگانه (مثل روغن های نباتی مایع ذرت، بادام زمینی، هسته ی انگور،  آفتاب گردان).

۲- کاهش مصرف گوشت قرمز و گوشت مرغ و در عوض ماهی  به جای آنها مصرف شود ( به صورت کباب شده، فرپز یا بخارپز. توجه داشته باشید سرخ کردن ماهی از ارزش درمانی آن می کاهد.)

۳-  مصرف ۳-۲ حبه سیر، در کاهش پرفشاری خون بسیار مؤثر است

۴-افزایش مصرف سیر و پیاز درتهیه مواد خوراکی و یا به صورت خام مثلاً نصف پیاز در روز و یک حبه سیررنده شده درهروعده ی غذایی

۵-همه ی سبزیجات و میوه ها بسیار ارزشمند می باشند ولی در میان میوه ها ، سیب ، پرتقال ، گریپ فروت، آلو، انگور و موز و در بین انواع سبزی جات، مصرف کرفس، هویج و گوجه فرنگی در کاهش شدت پرفشاری خون بسیار مؤثر می باشد. سبزی جات دیگر نیز با دارا بودن فیبر  و موادی نظیر پتاسیم ، منیزیم ، ویتامین C و کلسیم  در کاهش فشار خون از ارزش خاصی برخوردار می باشند.

 

فشارخون بالا:

در صورت ابتلا به پرفشاري خون، بهتر است دستگاه فشارسنج و داروهاي مصرفي همراه بيمار باشد.

سوپ هاي آماده مصرف و يا کنسرو شده، غذاهاي بيرون از منزل، کلسيم و منيزيم از فشار خون بالا جلوگيري مي کنند، لبنيات و کلم منابع غني از کلسيم هستند، در حاليکه منيزيم در بسياري از غلات کامل و سبزيجات داراي برگهاي سبز تيره يافت مي شود.

پياز و سير از مواد غذايي هستند که بر فشار خون بالا موثر نيستند. اما خوش طعم هستند و جايگزين هاي خوبي براي چاشني هاي نمکي هستند. اغلب اوقات نيز در دسترس هستند.

اندازه دور کمر بيش از 102 سانتيمتردر آقايان و بيش از 88 سانتيمتر در خانمها پرخطر محسوب مي شود. بايد اندازه دور کمر آقايان به کمتر از 94 و در خانمها به کمتر از 80 سانتيمتر رسانده شود.

افرادي که چربي اضافي در بدن به خصوص در ناحيه شکمي دارند، براي ابتلا به بيماري‌هاي قلبي‌عروقي مستعد ترند حتي اگر هيچ کدام از ديگر عوامل خطر در آنها وجود نداشته باشد.

برنامه هاي پيشگيري از چاقي بايد در سنين کودکي و در زير 12 سالگي شروع شود.

افراد چاق يا داراي اضافه وزن براي کاهش وزن خود مشکلات زيادي داشته باشند اما اين افراد بايد به ياد داشته باشند که حتي کاهش مقدار کمي از وزن بدن به آنها در کاهش احتمال ابتلا به بيماري‌هاي قلبي‌عروقي کمک خواهد کرد.

 

 

    فشارخون اولیه :

 94%موارد بدون علت تشخیص داده می شوند.

    فشارخون ثانویه :

 6% موارد بر اثر بیماری های دیگر هستند.

  

Ø      درفشارخون اولیه :

 60% افراد وقتی رژیم غذایی کم نمک استفاده کنند، فشارخون شان کنترل می شود و فقط در 40% افراد محدودیت مصرف نمک تأثیری روی فشارخون ندارد.          

 

Ø      در فشار خون ثانویه :

v     شایع ترین علت ایجاد کننده فشارخون بیماری های کلیوی می باشد.

v     مصرف برخی داروها (داروهای هورمونی، کورتون ها، ضد بارداري و مسکن ها)

v     مصرف برخی مواد غذایی (نمک، کافئین و شیرین بیان)

v     سیگار و دخانیات

*      مردان جوان سیاه پوست

*      افراد سیگاری

*      افرادی که چربی و قندخون بالا دارند

*      افراد چاق 

 

علائم بروز فشار خون بالا :

        در اکثر موارد علائمی ندارد

        سردرد

        اختلالات بینایی

        تهوع

        استفراغ

 

 

افراد در معرض خطر بروز پرفشاري خون قرار دارند :       

تمام افراد بالاي 30 سال

افراد کم تحرک

افراد چاق

افراد با اختلال درچربی خون

افرادی که سابقه بیماری کلیوی و عفونت های مکرر کلیه دارند.

بیماران دیابتی

افراد سیگاری

افرادی كه سابقه خانوادگي بیماری فشارخون بالا و یا بیماری های قلبی عروقی دارند.

 

شایع ترین علامت عصبی فشار خون بالا :

سردرد ناحیه پشت سر هنگام صبح و گاهی سرگیجه ، سبکی سر، وزوز گوش و تاری دید هم دیده می شود.

 

تذكر :

افرادی که در دو نوبت اندازه گیری فشار خون ، فشارخون بالاتر از 90/140 دارند، نیاز به درمان دارند.

 

نكته :

پس از تشخيص فشارخون بالا، اولین اقدام کاهش فاکتورهای خطر می باشد.

 

عوامل موثر در بروز فشار خون بالا :

ü      مصرف زیاد نمک

ü      استعمال هرنوع دخانیات و سیگار

ü      عدم فعالیت بدنی منظم

ü      عدم مصرف سبزی و میوه

ü      خوردن غذاهای مانده، چرب و یا سرخ کرده و غذاهای آماده

ü      مصرف زياد قند و شیرینی

ü      اضافه وزن و چاقی

ü      استعمال سیگار و نوشيدن الکل

ü      نداشتن فعالیت بدنی منظم(حداقل 30 دقیقه ورزش متوسط در بیشتر روزهای هفته)

ü      مصرف قند و شیرینی

ü      کنترل دیابت

ü      کاهش چربی خون

ü      تغذیه غلط

ü      مواد شيميايي

ü      آلودگي

ü      سرخ کردن غذا و عدم تهيه غذا بصورت آب پز، بخارپز و یا کبابی

 (میزان مصرف نمک روزانه باید کمتر از 5 گرم باشد . یعنی نمک از سر سفره غذا حذف شود)

 

ميوه و سبزي هاي مفيد :

v     سیر

v      گوجه فرنگی

v      تره فرنگی                        

v      شنبلیله

v      شوید 

v     کرفس

v     لیموترش

v      گلابی

v      زیتون

v     پیاز

                                                   

تذكر :

درصورتی که بارعایت رفتارهای بهداشتی وکاهش فاکتورهای خطر، فشارخون کنترل نشد باید دارو درمانی شروع شود.

 

p     پر فشاری خون ( فشار خون بالا )

یکی از مهمترین عوامل خطر  بروز بیماری های  قلبی عروقی

 شایعترین عامل بروز نارسائی قلبی  و سکته مغزی در بسیاری از کشورها

 شایع ترین عامل ایجاد نارسائی کلیه

سوپ هاي آماده مصرف و يا کنسرو شده، غذاهاي بيرون از منزل،

- فشارخون از افزایش برون ده قلبی یا بالا رفتن مقاومت  عروقی  یا هر دو ناشی می شود.

-درافراد بالغ فشارخون سیستولی 140 میلی متر جیوه یا بالاتر و فشار خون دیاستولی 90 میلی  متر جیوه یا بالاتر پرفشارخون محسوب می شود.

 

p     علل پرفشاری خون

 95 90 درصد علت نامشخص است ( پرفشاری خون اولیه)

درموارد پرفشاری خون ثانویه چون با تشخیص علت می توان درمان قطعی  کرد بررسی همه بیماران لازم است .

شایع ترین علت  پرفشاری خون  ثانویه در زنان جوان مصرف قرص های جلوگیری از بارداری است ولی در سایر افراد جامعه بیماری های کلیوی شایع ترین عامل می باشد.

           

علل مؤثر درفشارخون بالا

1.      علل غیر قابل تغییر مانند سن  ، جنس ، نژاد و عوامل ژنتیکی

2.      علل  قابل تغییر و اصلاح پذیر ، مانند  مصرف سیگار ، چاقی ، فقدان  فعالیت بدنی ، نوشیدن مشروبات الکلی ، رژیم غذایی باسدیم  بالا و پتاسیم پائین

p     علائم پرفشاری خون :

مهمترین  مشخصه بی علامتی  آن است  لذا مهمترین  مانع در تشخیص و کنترل  فشارخون  بالا در جامعه نداشتن علامت می باشد.

سردرد صبحگاهی ، سرگیجه  و تاری دید

علائم بروز عوارض قلبی ، مغزی  یا کلیوی

علائم  فشارخون ثانویه  بستگی  به بیماری  زمینه ای  اولیه  دارد  که شامل پراداری  و پرنوشي ، افزایش وزن و ضعف ماهیچه ای  ، سردرد ، تپش قلب و تعریق

 

p     عوارض بیماری و پیش آگهی :

شدت عوارض بستگی  به شدت پرفشاری خون دارد

عوامل دیگر  در ایجاد عوارض :  نژاد  ، جنس  ، سیگار کشیدن ، چربی  خون  بالا ، و دیابت هستند.

تغییرات  ایجاد  شده در ته چشم  معیار خوبی برای  ارزیابی  شدت آسیب های فشارخون بالا برسیستم عروقی است .

مهمترین عضوهایی که به علت پر فشاری خون آسیب می بینند شامل قلب ، مغز و کلیه ها می باشند.

الف ) بزرگی بطن موجب اختلال ریتم قلب و مرگ می گردد.

p     فشار خون بالا مهمترین علت نارسایی قلب  می باشد.

p     فشار خون بالا موجب تشدید اتروسکلروز و در نتیجه تنگی عروق کرونر  ، انفارکتوس قلبی  و مرگ  ناگهانی می شود.

عدم درمان مناسب باعث  می شود 50%  بیماران مبتلا  به پرفشاری خون در اثر بیماری عروق کرونر یا نارسایی قلبی ، 33% دراثر سکته مغزی و 15% در اثر  نارسایی کلیه فوت  کنند. با درمان  مناسب از همه این عوارض می توان پیشگیری کرد.

بعد از 30 سالگي بايد فشارخون را چك كرد و در صورت عدم ابتلا به فشار خون بالا هر 2 سال يك بار مجدد فشار خون را چك كرد.

علل شناخته شده موثر در بروز فشار خون بالا :

الف ) عوامل موثر در بروز پرفشاری خون غير قابل تغيير :

ب ) عوامل موثر در بروز پرفشاری خون قابل تغيير :

 

الف ) عوامل موثر در بروز پرفشاری خون غير قابل تغيير :

سن: به موازات افزایش سن خطر بروز و وقوع پرفشاری خون بالا می رود

جنس: معمولاً مردها بیشتر از زن ها خانم ها به پرفشاری خون مبتلا مي شوند اما بعد از یائسگي ابتلا زن ها به پرفشاری خون بيشتر است..

وراثت:  وجود پرفشاری خون در پدر و مادر و یا هر دوی آنها و یا سایر خویشاوندان نزدیک

نژاد: سفید کمتر از سیاه پوستان به پرفشاری خون مبتلا می گردند.

سلامت فردي: سابقه ي فردي بيماري هاي قلبي عروقي ، كليه، ديابت و چربي خون

 

ب) عوامل موثر در بروز پرفشاری خون قابل تغيير :

استعمال دخانيات: كشيدن سيگار تاثير زيادي بر فشار خون دارد. نيكوتين موجود در سيگار باعث كوچكتر شدن رگ هاي خوني شده و اين جمع شدن و فشردگي سبب افزايش فشار خون مي شود.

مصرف الكل: مصرف مداوم نوشابه هاي الكلي، فشارخون را افزايش مي دهد.

قرص هاي جلوگيري از بارداري: بعضي از زنان كه از اين داروها استفاده مي كنند، فشار خون افزايش مي يابد.

ترشح بیشتر انسولین: تحت تأثیر پرخوری و ریزه خواری و به موازات بالا رفتن وزن، گیرنده های انسولین حساسیت خود را از دست داده و مرتباً به مقدار ترشح و انباشتگی انسولین در جریان خون افزوده می شود و به علت انباشتگی مایعات و عدم دفع سدیم، موجبات پرفشاری خون فراهم می شود.

عدم تخليه عصبانيت(بغض و حسد): افرادي كه عصبانيت و نا اميدي را درخود زياد نگه مي دارند، به داشتن فشار خون و مشكلات قلبي گرايش بيشتري نشان مي دهند.

عدم تحرك: بدون ورزش مرتب، رگهاي خوني و ماهيچه ها در بدن شروع به تغيير فرم مي كنند و نتيجه غالبا يك فشار خون بالا است. بعلاوه ورزش نكردن مرتب مي تواند دراضافه وزن دخالت داشته باشد.

وزن: وقتي وزن افزايش مي يابد، خطر ايجاد فشار خون بالا نيز افزايش مي يابد. در واقع بيشتر موارد ايجاد فشار خون كه با افزايش سن مشاهده مي كنيم، مي تواند به دليل افزايش وزن در سنين بالاتر باشد.

مصرف زياد نمك: بدن بسياري ازافراد نسبت به سديم مصرفي حساس است. نمك كه 40% سديم دارد، منبع اصلي سديم در رژيم غذائي مردم كشور ماست. ما به خوردن هر چه بيشتر سديم گرايش داريم. هم به شكل آشكار مانند چيپس، بادام زميني، خيار شور، آجيل و وهم به شكل پنهان مثل غذاهاي كنسروي،انواع سس ها و.

به جاي نمك می توان از موادی مانند: سیر، ریحان، پیاز، فلفل قرمز، جعفری ، شوید، زنجبیل، فلفل سیاه، خردل، برگ بو، آب لیمو،  نارنج، ماست  کم چربی، زعفران  ،آویشن، پودرجوزهندی ،ترخون، آویشن،اکلیل کوهی و زیره و ماست چكيده كم چرب استفاده نمود.

مصرف زياد الكل: استفاده از مشروبات الكلي احتمال بروز فشار خون را بالا مي برد.

كم تحركي: ورزش مي‌تواند اکسيژن رساني به قلب را با کفايت‌تر کند و ديگر لازم نيست قلب با سختي خون را پمپ کند.

نكات مهم در خصوص فشار خون :

1-   اگر فشارخون بالا همراه با هر يك از عوامل خطر زمينه ساز فوق باشد، براي كنترل فشارخون بالا بايد بيشتر و سريع تر اقدام كرد.

2-   در تمام بيماران مبتلا به فشارخون بالا بايد به خطر عوارض قلبي عروقي توجه كرد.

3-   هرقدر تعداد علل قابل كنترل بيشتر باشد، شانس حمله قلبي و سكته بيشتر است.

4-   داشتن یک یا دو مورد از عوامل نام برده شده ي بالا دلیل ابتلای حتمی فرد به پرفشاری خون نبوده و تنها هشداری است برای این گونه افراد، که در صورت بی احتیاطی در قبا ل عوامل قابل کنترل ایجاد کننده ی پرفشاری خون، از شانس بیشتری برای ابتلا به این بیماری برخوردار هستند.

5-   تغيير عادات ايجاد كننده زمينه هاي افزايش فشارخون كه در سنين پايين شكل گرفته اند بسيار دشوار است.

6-   هدف تغذيه سالم از دوران كودكي و نوجواني، پيشگيري از فشارخون بالا در دوران بعدي زندگي است.

7-   سازمان جهانی بهداشت به منظور پیشگیری از بیماری پرفشاری خون توصيه كرده تمام افراد بزرگسال در شبانه روز کمتر از ۵ گرم کلرور سدیم یا ۲ گرم سدیم مصرف کنند، اما سرانه مصرف نمک در کشور ما ۱۰ تا ۱۵ گرم در روز برای هر فرد می باشد که این میزان بنا به توصیه سازمان های بین المللی باید به کمتر از ۵گرم در روز کاهش یابد.

8-   بیشتر نمک مصرفی ما به غذای سفره یا آب مورد نیاز برای پخت غذا مصرف نشده بلکه اين ميزان نمک در مرحله فرآوری، به خصوص به غذاهای تجارتی اضافه شده است. بسیاری از فرآورده های غلات از قبیل بیسکوییت هاو کیک ها دارای مقداری سدیم هستند ولی مصرف کنندگان به دلیل طعم شیرین آنان متوجه نمی شوند. بنابراین افرادی که می خواهند دریافت نمک شان را کاهش دهند باید نان های کم نمک و پنیرهای کم نمک مصرف کرده و گوشت های نمک سود شده و زیتون و خيارهای شور را از برنامه غذایی خود حذف کنند.

راهكارهاي تغذیه اي در مبارزه با پر فشاري خونی :

عدم مصرف غذاهای شور مانند گوشت نمک سود شده، کنسرو، همبرگر، سوسیس، کالباس، سبزی های کنسرو شده، کراکرها، چیپس، پفک، خیار شور، ماهی های شور، دودی، سوپ های آماده، ترشی، آجیل شور و نظایر آن.

استفاده از منابع پتاسيم در برنامه غذایی روزانه مانند میوه ها، سبزی ها، حبوبات و غلات بخصوص زردآلو، گوجه فرنگی، هندوانه، موز، سیب زمینی، آب پرتقال و گریپ فروت كه منابع خوب پتاسیم هستند.

توجه : افراد كه به نارسايي كليوي يا نارسايي قلبي دچار هستند محدوديت مصرف پتاسيم دارند.

مصرف منابع منیزیم (به عنوان گشاد کننده عروق) مانند انواع سبزی با برگ سبز تیره، مغزها، حبوبات، نان و غلات سبوس دار.

استفده از منابع کلسیم به ویژه شیر و فرآورده های لبنی کم چرب.

مصرف منابع ویتامین C مانند مركبات، فلفل سبز، هندوانه، خربزه، گریب فروت، گرمك، توت فرنگی، انبه، گل كلم، آب گوجه فرنگی، كلم فندقی، كاهو، گل كلم، كلم، اسفناج، گوجه فرنگی تازه و سیب زمینی، كدو تنبل، تمشك و آناناس..

عدم استفاده از روغن های حیوانی مانند پیه و کره و روغن جامد و به جاي آنها به مقدار كم از روغن های گياهي مايع مخصوص سرخ كردن جهت سرخ كردن و مايع معمولي جهت طبخ يا سالاد مانند ذرت و آفتابگردان، كانولا،زيتون و ... استفاده شود.

استفاده از غذاهای آب پز و کبابی بجای غذای سرخ شده.

به حداقل رساندن مصرف مواد غذایی حاوی اسید چرب اشباع و کلسترول مانند: پيتزا، گوشت قرمز، لبنیات پر چرب، زرده تخم مرغ، چربی های حیوانی، مارگارین، روغن های جامد، کره.

نمک غذا از نوع يد دار باشد و علاوه بر نگهداري در ظروف تيره درب دار به مقدار كم در انتهاي پخت به غذا افزوده شود و هنگام صرف غذا از نمکدان بر سر سفره استفاده نشود.

استفاده از ماست کم چرب، خشكبار، ساندويچ هاي خانگي، انواع ميوه و سبزی به جای چیپس و مواد غذايي صنعتي.

عدم مصرف نان و غلات تصفيه شده و استفاده از نان، برنج، سيب زميني، ذرت، نخود، برنج و ماکارونی تهیه شده از گندم کامل در حد استاندارد.

مصرف ماهي هايي مانند قزل آل، ساردین، خال مخالی، شاه ماهی كه منابع غنی امگا ۳، کلسیم و منیزیم هستند.

كنترل مصرف سبزی ها و ميوه هايي كه فشار خون را بالا مي برند مانند اسفناج، شيرين بيان، ریواس، انجير، سنبل الطيب و شلغم به ویژه در افراد مبتلا به فشارخون بالا.

استفاده از چاشنی هایی مانند سبزی های معطر تازه یا خشک مانند نعناع، مرزه، ترخون، ریحان و سیر، لیموترش تازه، ليمو عماني، آلو بخارا، ماست چكيده كم چرب، آبغوره و آب نارنج كم نمك برای بهبود طعم غذا و کاهش نياز به نمک.

دقت در برچسب مواد غذايي صنعتي به خصوص مقدار سديم مانند انواع کنسروها، بسیاری از سس ها، انواع شورها، ترشی ها، تنقلات بوداده مانند نخودچي، گندمك، برنجك، لوبيا بو داده سويا و مواد غذايي بسته بندی شده مانند چيپس، پفك، پفيلا و غذاهاي آماده مانند همبر، سوسيس و ....

تا حد امکان از مصرف غذا در رستوران ها پرهیز شود زیرا در این قبیل اماکن برای بهبود طعم غذا از نمک و روغن فراوان استفاده می شود.

مصرف منابع کوآنزیم Q10 مانند ماهی های چرب، مرغ، غلات سبوس دار، سویا، بادام زمینی، روغن کانولا، روغن سویا، جوانه گندم، و سبزی جات به ویژه اسفناج و بروکلی همزمان با داروهای کاهنده فشارخون می تواند منجر به کاهش بیش از حد فشارخون گردد.

کمبود مس مادري در ايجاد فشار خون بارداري موثر است .

تاریخ آخرین بروزرسانی   :  1392-1-26 2:11        برو بالای صفحه نسخه قابل چاپ